Azərbaycanda əmtəə nişanı necə alınır? İlkin axtarış, Nitsa sinifləri, sənədlər, ekspertiza, ödənişlər və qeydiyyat müddəti sadə izahla.
Yeni biznes quran şəxslərin ən çox verdiyi suallardan biri budur: “Brendimin adını və loqosunu başqalarının istifadəsindən necə qoruya bilərəm?” Bunun əsas hüquqi yollarından biri əmtəə nişanının qeydiyyata alınmasıdır.
Əmtəə nişanı məhsul və ya xidmətlərinizi bazardakı digər şəxslərin məhsul və xidmətlərindən fərqləndirən ad, söz, loqo, şəkil, rəng kombinasiyası və ya başqa fərqləndirici işarə ola bilər. Sadə desək, müştərinin sizi tanıdığı işarə hüquqi mühafizə altına alınır.
Bu yazıda Azərbaycanda əmtəə nişanının alınması prosesini hüquqi terminlərə boğmadan, addım-addım izah edirik. Fəaliyyətiniz üçün şirkət də yaratmaq istəyirsinizsə, saytımızdakı şirkətlərin yaradılması və ləğv edilməsi xidməti barədə məlumatla da tanış ola bilərsiniz.
Təsəvvür edin ki, Cavid “Nar Bağı” adı ilə şirniyyat mağazası açıb, loqo hazırladıb və reklam üçün xeyli xərc çəkib. Bir müddət sonra başqa bir şəxs eyni və ya çox oxşar addan istifadə etməyə başlayır. Cavidin adı vaxtında qeydiyyata alınıbsa, hüquqlarını müdafiə etməsi daha asan olur.
Qeydiyyat sahibinə nişandan istifadə etməyə, başqalarına istifadə icazəsi verməyə və qanunsuz istifadəyə qarşı hüquqi tədbir görməyə imkan yaradır. Lakin hüququn həcmi qeydiyyatda göstərilən məhsul və xidmətlərdən asılıdır.
Əvvəlcə nəyi qorumaq istədiyinizi dəqiqləşdirin:
Məsələn, Leyla “Lalə Studio” sözlərini ayrıca, hazırladığı xüsusi loqonu isə ayrıca qorumağı seçə bilər. Ad və loqonun bir təsvir daxilində qeydiyyatı bəzi hallarda çevikliyi azalda bilər: gələcəkdə loqo dəyişsə, yeni müraciətə ehtiyac yarana bilər.
Ərizə verməzdən əvvəl eyni və ya qarışdırılacaq dərəcədə oxşar nişanların olub-olmadığını araşdırmaq vacibdir. Təkcə Google və sosial şəbəkə axtarışı kifayət etmir. Rəsmi reyestrlər, əvvəl verilmiş müraciətlər və uyğun məhsul-xidmət sinifləri də yoxlanılmalıdır.
Məsələn, Orxan “Zəfər Coffee” adını seçib. Eyni sahədə daha əvvəl “Zəfər Kofe” nişanı üçün müraciət edilibsə, yalnız yazılışdakı kiçik fərq qeydiyyata zəmanət vermir. Nişanlar görünüş, səslənmə və yaratdığı ümumi təəssürata görə də müqayisə oluna bilər.
Əmtəə nişanı “bütün sahələr üçün” avtomatik qorunmur. Məhsul və xidmətlər Nitsa təsnifatı üzrə siniflərə bölünür. Müraciətdə biznesinizin indiki və yaxın gələcək fəaliyyətinə uyğun siniflər göstərilməlidir.
Nərgiz həm kosmetik məhsul satır, həm də gözəllik salonu xidməti göstərirsə, yalnız məhsullara aid sinfin seçilməsi salon xidmətlərini lazımi şəkildə əhatə etməyə bilər. Həddindən artıq geniş siyahı isə əlavə xərc və sonradan istifadə edilməmə riski yarada bilər.
İlkin axtarış, sinif seçimi, ərizə, ekspertiza və hüquqi mühafizə.
Əmtəə nişanının qeydiyyatı üçün müraciət Azərbaycan Respublikasının Əqli Mülkiyyət Agentliyinin tabeliyində olan Patent və Əmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzinə təqdim edilir. Elektron müraciət imkanları da mövcuddur.
Adətən ərizədə aşağıdakı məlumatlar tələb olunur:
Rəsmi ərizə formaları və elektron xidmətlərlə Patent və Əmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzinin saytında tanış olmaq mümkündür.
İlkin ekspertizada ərizənin forma və sənəd tələblərinə uyğunluğu yoxlanılır. Sonra mahiyyət üzrə ekspertizada nişanın qeydiyyata yararlı olub-olmaması, fərqləndirici xüsusiyyəti və əvvəlki hüquqlarla mümkün ziddiyyətlər araşdırılır.
Rəsmi məlumatda mahiyyət üzrə ekspertiza müddətinin orta hesabla təxminən 3 ay olduğu göstərilir. Bu rəqəm hər iş üçün dəyişə bilər: əlavə sənəd, ekspert sorğusu, etiraz və ya başqa hüquqi məsələ prosesi uzada bilər. Buna görə “dəqiq üç aya şəhadətnamə alınacaq” kimi qəbul etmək düzgün deyil.
Müsbət qərardan sonra qanunda nəzərdə tutulan müddətdə qeydiyyat rüsumu ödənilir, nişan Dövlət reyestrinə daxil edilir, məlumat dərc olunur və şəhadətnamə verilir. Agentliyin rəsmi məlumatına əsasən, qeydiyyat, məlumatın dərci və şəhadətnamənin verilməsi üçün dövlət rüsumu 45 manatdır.
Bundan əlavə, ilkin ekspertiza, mahiyyət üzrə ekspertiza, əlavə siniflər, sürətli baxılma və digər xidmətlərə görə ayrıca haqlar tətbiq oluna bilər. Məsələn, rəsmi tarif məlumatında ilkin ekspertiza üçün 60 manat, ekspertiza üçün isə 203 manat xidmət haqqı göstərilir. Məbləğlər dəyişə bildiyinə görə ödəniş etməzdən əvvəl aktual tarifləri rəsmi saytda yoxlamaq lazımdır.
Hər ad və ya loqo qeydiyyata alınmır. Aşağıdakı hallarda problem yarana bilər:
Məsələn, Cavid sadəcə “ŞİRİN TORT” sözlərini tort məhsulları üçün qeydiyyata almaq istəyirsə, bu ifadənin məhsulu birbaşa təsvir etməsi nəzərə alına bilər. Daha fərqləndirici və orijinal ad seçmək qeydiyyat imkanını artıra bilər.
“Əmtəə nişanları və coğrafi göstəricilər haqqında” Qanuna əsasən əmtəə nişanının qeydiyyatı iddia sənədinin verildiyi tarixdən 10 il qüvvədə olur. Sahibinin müraciəti və müvafiq ödənişlə qeydiyyat hər dəfə daha 10 il müddətinə, say məhdudiyyəti olmadan uzadıla bilər. Qanunun aktual mətni ilə rəsmi e-qanun bazasında tanış ola bilərsiniz.
® işarəsi yalnız nişan Azərbaycanda qeydiyyata alındıqdan sonra istifadə edilməlidir. Ərizənin verilməsi hələ qeydiyyatın tamamlanması demək deyil. Mərkəzin rəsmi izahında da ® simvolunun yalnız əvvəlcədən qeydiyyata malik nişanın təsviri üzərində göstərilməsi tövsiyə olunur.
Bəli. Nişanı qeydiyyata alıb uzun müddət istifadə etməmək təhlükəsiz yanaşma deyil. Rəsmi izaha görə nişan qeydiyyat tarixindən fasiləsiz 5 il istifadə edilmədikdə, qanunda nəzərdə tutulan qaydada qeydiyyata xitam verilməsi məsələsi qaldırıla bilər. İstifadəni sübut edən müqavilə, qaimə, reklam, qablaşdırma və internet materiallarının saxlanması praktik baxımdan faydalıdır.
Sadə nişan üçün müraciəti şəxs özü də edə bilər. Ancaq əvvəlki nişanlarla oxşarlığın qiymətləndirilməsi, siniflərin düzgün seçilməsi, ekspert sorğusuna cavab, imtina qərarına etiraz və ya xarici şəxsin müraciəti peşəkar hüquqi dəstək tələb edə bilər. Saytımızdakı vəkil xidmətləri bölməsində əqli mülkiyyət hüququ üzrə dəstək barədə məlumat verilib.
Əmtəə nişanı almaq üçün əvvəlcə qorunacaq adı və ya loqonu müəyyən edin, oxşar nişanları araşdırın, düzgün Nitsa siniflərini seçin və ərizəni tələb olunan sənədlərlə təqdim edin. Ekspertiza müsbət başa çatdıqdan və qeydiyyat rüsumu ödənildikdən sonra nişan reyestrə daxil edilir və hüquqi mühafizə yaranır.
Bu yazı ümumi məlumat məqsədi daşıyır və fərdi hüquqi məsləhət deyil. Rüsumlar, xidmət haqları və prosedur tələbləri dəyişə bildiyindən müraciət tarixində rəsmi mənbələr yoxlanılmalıdır.
#əmtəə nişanının alınması # əmtəə nişanı qeydiyyatı # brend qeydiyyatı # loqo qeydiyyatı # ticarət nişanı # marka qeydiyyatı # Nitsa təsnifatı # Əqli Mülkiyyət Agentliyi
Şərh yaz