Hüquqi yardım

Tikinti və təmir işlərində hüquqlarınızı necə qorumalısınız?

Podrat müqaviləsi, əlavə işlər, qüsurlu təmir və təhvil-təslim zamanı hüquqlarınızı Ali Məhkəmənin 2026-cı il qərarı əsasında öyrənin.

Tikinti və təmir işləri zamanı ən böyük risk şifahi razılaşma, qeyri-müəyyən smeta və qüsurların sübutsuz qalmasıdır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 7 iyul 2026-cı il tarixli 10 nömrəli podrat müqavilələri barədə Qərarı bu məsələlərə aydınlıq gətirir.

Podrat müqaviləsində nə yazılmalıdır?

Podrat müqaviləsinin məqsədi sadəcə fəaliyyət deyil, konkret nəticədir: evin tikilməsi, mənzilin təmiri, avadanlığın quraşdırılması və s. Qərarın 1.4 və 1.6-cı bəndlərinə görə müqavilənin adı deyil, faktiki məzmunu və əldə edilməli nəticə əsasdır.

Müqavilədə işlərin siyahısını, materialı kimin alacağını, keyfiyyət tələblərini, başlanğıc və bitmə tarixlərini, qiyməti, ödəniş mərhələlərini, təhvil-təslim qaydasını və zəmanəti göstərin. Qərarın 2.1 və 3.2-ci bəndləri yazılı sənədləşmənin, qiymətin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsinin mübahisə riskini azaltdığını vurğulayır.

Praktiki nümunə: Nərgiz və Cavid

Nərgiz mətbəx təmirini Cavidə həvalə edir. Müqavilədə yalnız “tam təmir” yazılıbsa, sonradan mebelin, elektrik xəttinin və ya material markasının razılaşdırılıb-razılaşdırılmadığı mübahisə yarada bilər. İşlərin və qiymətlərin ayrıca siyahısı, yazışmalar və ödəniş qəbzləri hər iki tərəfi qoruyur.

Əlavə iş və smeta artımı necə razılaşdırılır?

Qərarın 4.2-4.3-cü bəndlərinə görə podratçı əlavə işi sifarişçinin tələbi və məlumatı ilə gördüyünü sübut etməlidir. Razılıq təsdiqlənməzsə, sifarişçinin əlavə ödəniş borcu yaranmaya bilər. Yalnız əşyanın məhvini və ya yararsızlaşmasını önləyən texniki baxımdan zəruri, təxirəsalınmaz işlər ayrıca qiymətləndirilə bilər.

Misal: Orxan divarı sökərkən təhlükəli elektrik xətti aşkarlayır. O, Leylaya dərhal foto, qiymət və görüləcək işi yazılı göndərməlidir. Təqribi smetadan əvvəlcədən gözlənilməyən əhəmiyyətli kənaraçıxma varsa, Qərarın 4.6-4.7-ci bəndlərinə əsasən podratçı bunu gecikmədən bildirməli və hər iki halı sübut etməlidir.

Təmir işini qəbul etməzdən əvvəl qüsurları aktda və foto ilə sənədləşdirin.

Qüsurlu təmir təhvil verilirsə nə etməli?

Qərarın 6.7-ci bəndinə əsasən sifarişçi əvvəlcə podratçıdan qüsurun aradan qaldırılmasını tələb edə bilər. Podratçı əlavə icranı yerinə yetirməzsə, sifarişçi qüsuru özü aradan qaldırıb xərcini tələb edə, müqavilədən imtina edə və ya qüsurun dəyərə təsiri qədər qiyməti azalda bilər. Lakin Qərarın 6.8-ci bəndinə görə podratçıya əlavə vaxt vermədən qüsuru özü düzəldən sifarişçi bu hüquqları itirə bilər.

Təhvil-təslim aktında qeydlərinizi yazın

İşi qəbul etməzdən əvvəl otaqları yoxlayın, qüsurları foto/video ilə sənədləşdirin və aktda qeyd edin. Qərarın 7.5-ci bəndinə görə sifarişçi aşkar qüsuru bilə-bilə iradsız qəbul edərsə, həmin qüsur üzrə tələb hüququ yaranmaya bilər. Gizli qüsurlar və qəbul zamanı yazılmış iradlar istisnadır.

Müraciət müddətini qaçırmayın

Qərarın 9.2-9.3-cü bəndlərinə görə qüsur barədə tələb üçün ümumi müddət işi qəbul etdiyiniz gündən bir il, binaya aid tikinti, təmir və ümumi mühəndis-kommunikasiya sistemləri üzrə isə beş ildir. Şəxsi tələbat üçün sahibkardan alınan işlərə dair əlavə təminatlar “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Qanunda da nəzərdə tutulur.

Qısa yoxlama siyahısı

• Yazılı müqavilə, detallı smeta və iş qrafiki hazırlayın.
• Dəyişiklik və əlavə işi başlamazdan əvvəl yazılı təsdiqləyin.
• Ödənişləri sənədləşdirin, yazışma və fotoları saxlayın.
• Qüsuru aktda göstərin və podratçıya yazılı müddət verin.
• Mübahisə böyüyürsə, sənədlərlə birlikdə hüquqi məsləhət alın.

Bu yazı ümumi məlumat xarakterlidir; konkret iş üzrə hüquqi məsləhəti əvəz etmir.

#podrat müqaviləsi # tikinti müqaviləsi # təmir işləri # qüsurlu təmir # podratçı # sifarişçi # Ali Məhkəmə