Hüquqi yardım

Boşanma zamanı uşaq
21 Sen

Boşanma zamanı uşaq

Boşanma zamanı uşaq kimdə qalır? Boşanma zamanı uşaq hansı hallarda ataya verilir? Boşanma prosesi uşaq varsa

Boşanma zamanı uşaq kimdə qalır?

Boşanma prosesi zamanı ən mürrəkkəb məsələlərdən biri boşandıqdan sonra uşağın hansı valideynin yanında qalmasıdır.

Qeyd etmək istəyirəm ki, Boşanma prosesi uşaq varsa və ya ər (arvad) nikahın pozulmasına razı deyilsə və yaxud tərəflərdən biri Qeydiyyat Şöbəsində nikahın pozulmasından yayınırsa, məhkəmə qaydasında həyata keçirilir və nikah məhkəmə tərəfindən pozulur.

Haqqında bəhs edəcəyimiz məsələyə dair məhkəmə yolu ilə boşanma proseslərindən birini misal göstərək:

Mehriban və Arzuman 2007-ci ildə ailə həyatı qurmuş və bu nikahdan onların 2008-ci ildə Ceyhun, 2011-ci ildə Sevda, 2012-ci ildə isə Xəyal adlı övladları dünyaya gəlmişdir. 

Mehriban və Arzuman 2018-ci ildə ayrılmış və Mehriban balaca oğulları Xəyalı da özü ilə apararaq atası evinə yerləşmişdir. Barışmaq üçün 1 il gözləsə də, bunun mümkün olmayacağını anlayan Mehriban, rayon məhkəməsinə müraciət edir. Məhkəmədən xahiş edir ki, qalan iki övladı Ceyhun və Sevda da onun yanında yaşasın. Çünki hesab edir ki, uşaqlar analarına daha çox bağlıdır və onun yanında yaşamaq istəyirlər. Atası isə uşaqların atalarının yanında qalmaq istədiklərini deyir. 

Rayon Məhkəməsi isə bu məsələ ilə bağlı Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasını rəy vermək üçün işə cəlb edir. Məsələ ilə bağlı Qəyyumuq və Himayəçilik Komissiyası da rəy verir ki, Sevda anası ilə, Ceyhun isə atası ilə qalmalıdır. Rayon Məhkəməsi də bunu əsas götürərək Sevdanın atadan alınıb anasının himayəsinə verilməsi barədə qətnamə qəbul edir.

Qərardan narazı qalan uşaqların atası rayon məhkəməsinin qətnaməsindən Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət edir. Apellyasiya Məhkəməsi isə bu qərara gəlir ki, Rayon Məhkəməsi düzgün qərar verib, ona görə də onu qüvvədə saxlamaq lazımdır. 

Apellyasiya Məhkəməsinin də qərarından narazı qalan ata müraciət edir Ali Məhkəməyə. Ali Məhkəmə isə işin gedişatını dəyişdirən qərar verir. Apellyasiya Məhkəməsinin qətnaməsini ləğv edir və işə yenidən baxılması üçün Apellyasiya Məhkəməsinə göndərir. 

Bəs niyə qətnaməni ləğv edir? 

Çünki Ali Məhkəmə öz qərarı ilə əsaslandırır ki, Apellyasiya məhkəməsi iş üzrə cavabdeh Namiqin apellyasiya şikayətinin kifayət qədər ciddi və əhəmiyyətli olan dəlillərinə düzgün hüquqi xidmət verməmişdir. Bir sözlə, Ali Məhkəmə deyir ki, Rayon Məhkəməsi təkcə Qəyyumluq və Himayə Komissiyasının rəyini əsas götürüb qətnamə çıxarıb, Apellyasiya Məhkəməsi də Apellyasiya şikayətinə düzgün hüquqi qiymət verməyib.

Qəyyumluq və himayəçilik orqanının rəyində də Ceyhunun fikri nəzərə alınıb atası ilə qalması əsaslandırılsa da, Sevdanın anasının yanında qalması məsələsi ilə bağlı onun fikri nəzərə alınmayıb. Onun nə vaxtdan atası ilə yaşaması, anası və ya atası ilə qalması üçün şəraitin olub-olmaması, valideynlərdən hansına daha bağlı olması, valideynlərin şəxsi keyfiyyətləri, uşaqları tərbiyə etmə iqtidarında olub-olmamaları, təhsil alması və digər zəruri hallar araşdırılmayıb.

Nəzərinizə çatdırım ki, alınan bu cür rəylər məhkəmə üçün məcburi əhəmiyyətə malik deyil. Yəni ekspert uşaqların atada və ya anada qalması barədə qərar versə belə, məhkəmə yenə də uşaqların üstün mənafeyini nəzərə alaraq bu rəyi qiymətləndirməlidir.

Ali Məhkəmə işə yenidən baxılması üçün Apellyasiya məhkəməsinə göndərir. İşə apellyasiya məhkəməsində yenidən baxılanda Mehriban yenə iddia edir ki, Sevda qız uşağıdır və buna görə anası ilə qalmalıdır. Atası ona psixoloji təsirlər edir, ona görə atasının yanında qalmaq istəyir. Sevda isə tam əksini deyir, o atasını çox istədiyi üçün atası ilə qalmaq istəyir və hər iki qardaşını da çox sevir. 

Yekunda Apellyasiya məhkəməsi də yenidən qətnamə çıxarır ki, rayon məhkəməsinin qətnaməsi ləğv edilsin Sevda anasına verilmir, o atasının yanında yaşamağa davam edir.

Boşanma zamanı uşaq kimdə qalır?

Bəs niyə belə qətnamə çıxarılır? 

Boşanma zamanı uşaq bölgüsü apararkən məhkəmə uşağın üstün mənafeyini nəzərə alır. Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertiziyası Mərkəzi tərəfindən psixoloji ekspertiza da keçirilir. Onların rəyindən məlum olur ki, Sevdanın atasına qarşı bağlılığı müşahidə olunur, anasına qarşı bağlılığı müəyyən olunmur. Qəyyumluq və Himayə orqanının rəyinə gəldikdə isə, onlar Sevdanın anasının yanında qalasına rəy versə də, rəyində tam əsaslandırmır nəyə görə anasının yanında qalmasını. Həm də verdikləri rəydə heç qız uşağının fikrinə önəm verməyiblər. Məhkəmə gedişatında da Sevda dəfələrlə qeyd edib ki, atası ilə qalmaq istəyir. 

Ailə Məcəlləsinin də 52-ci maddəsində də göstərilir ki, uşaq ailədə onun maraqlarına toxunan istənilən məsələnin həlli zamanı öz fikrini bildirmək, habelə məhkəmə istintaqı və inzibati araşdırmalar gedişində dinlənilmək hüququna malikdir. Onun maraqlarına zidd olan situasiyalar istisna olmaqla, 10 yaşına çatmış uşağın fikri mütləq nəzərə alınmalıdır. Bu məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş hallarda məhkəmə və qəyyumluq və himayə orqanı yalnız 10 yaşına çatmış uşağın razılığı ilə qərar qəbul edə, habelə qərar qəbul edərkən 7 yaşına çatmış uşağın fikrini öyrənə və nəzərə ala bilər. 

Ali Məhkəmənin də qərarında göstərilən “10 yaşına çatmış uşağın fikri mütləq nəzərə alınmalıdır”, yaxud “qərar qəbul edilərkən 7 yaşına çatmış uşağın fikri öyrənilə və nəzərə alına bilər” ifadələri uşağın bir valideyndən digərinə alınıb verilməsi üçün yeganə əsas deyildir. 

Məhkəmə hər bir halda uşağın fikrini öyrənməli və uşağın üstün maraqlarını nəzərə almaqla mübahisəni həll etməlidir. Valideynlərdən birinin maddi-məişət şəraitinin digərinə nisbətən üstün olması uşağın həmin valideynin yanında qalmasının təmin olunması üçün mütləq (həlledici) ola bilməz.

Boşanma prosesi yekununda məhkəmə qeyd etdiyim və qeyd etmədiyim halları əsaslandıraraq qərara gəlir ki, Sevda atası ilə birgə qalmağa davam etsin.

Boşanma zamanı uşaq hansı hallarda ataya verilir?

Qeyd olunan sualın cavabı yuxarıda qeyd etdiyim məhkəmə yolu ilə boşanma proseslərindən görünür. Belə ki Məhkəmə hər bir halda uşağın fikrini öyrənməli və uşağın üstün maraqlarını nəzərə almalıdır, yəni hər-hansı valideyndən birinin maddi durumunun digərindən yaxşı olması uşağın həmin valideynin yanında qalması üçün həlledici hal ola bilməz.

#boşanma zamanı uşaq kimdə qalır # boşanma zamanı uşaq hansı hallarda ataya verilir # boşanma prosesi uşaq varsa # boşanma prosesi # boşanma

Şərhlər

  • Samuel Pervane 2022-11-28 10:12:18

    Salam men 2003 ilinden hindistan vetendawi ile qanuni aile qurmuşam.2005 ci ilden 1 qizim var.qizim 10 gununden korpe iken bizi qoydu getdi .ozu menle evli olaraq hem hindistanda evlidir hem kazaxistanda .ve her yerde uwaqlari var .amma qizimla hec zaman ne zeng ne destek .men axi ne ede bilerem cox pis veziyetde yawayiram men bowanmaq isteyirem ve qizima aliment ala bilerem cunku gelen il 18 yawi olur.hindistan sefirliyi mene komek etmedi onu tapmaq isteyirem ve edalet isteyirem.

    Salam. Boşanmaq üçün Azərbaycan Respublikasında məhkəməyə müraciət edə bilərsiniz. Uşağın 18 yaşı olduqdan sonra alimnet tələb edə bilmərsiniz. Vəkil Qulam İsmayılzadə

Şərh yaz