Hüquqi yardım

Boşanma prosesi
09 Sen

Boşanma prosesi

Boşanma prosesi ər və arvad arasında bağlanan nikahın məhkəmə qaydasında pozulması prosesidir.

Boşanma prosesi haqqında ətraflı məlumat

Ər-arvad münasibətlərinin hüquqi tənzimlənməsi Azərbaycan hüquq sisteminin qarşısında duran ən mürəkkəb məsələlərindən biridir. Bu onunla bağlıdır ki, nikahın qeydə alınması ilə ər və arvadın bir-biriləri qarşısında əlaqəli hüquq və vəzifələri yaranır. Misal üçün: birgə əmlak hüququ, valdeynlik hüququ və s.

Bəzi hüquq və vəzifələr isə boşanma prosesi başa çatdıqdan sonra da davam edir (birgə nikahdan olan uşaqı saxlamaq vəzifəsi, uşaqla ünsiyyət hüququ).

Boşanma prosesi

Qanunvericiliyə əsasən nikah pozulmasının 2 qaydası var:

Nikahın Qeydiyyat Şöbəsində xitam verilməsi

Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə əsasən ər-arvadın yetkinlik yaşına çatmayan ümumi uşaqları olmadıqda nikaha onların razılığı əsasında müvafiq icra hakimiyyəti orqanında (burda Azərbaycan Respublikasını Ədliyyə Nazirliyinin nəzdində olan Qeydiyyat Şöbələri nəzərdə tutulur) xitam verilə bilər.

Bu halda tərəflərin hər ikisi ərizə ilə ya nikah bağlanan qeydiyyat şöbəsinə (məs: ASAN 3) ya da ki, onların birinin qeydiyyatda olduğu ünvan üzrə qeydiyyat şöbəsinə müraciət edə bilərlər. 

Nikahın pozulması zamanı nikahın bağlanması kimi hər iki şəxsin  şəxsən  iştirak etməsi tələb edilir.

Məhkəmə qaydasında boşanma (nikahın pozulması)

Boşanma prosesi uşaq varsa və ya ər (arvad) nikahın pozulmasına razı deyilsə və yaxud tərəflərdən biri Qeydiyyat Şöbəsində nikahın pozulmasından yayınırsa, məhkəmə qaydasında həyata keçirilir və nikah məhkəmə tərəfindən pozulur.

Boşanma prosesi ər və arvad arasında bağlanan nikahın məhkəmə qaydasında pozulması prosesidir. Boşanma prosesi həm ər, həm də arvad tərəfindən məhkəməyə boşanma ərizəsi verildikdə başlayır. 

Qanunvericiliyə edilmiş yeni dəyişikliyə əsasən, nikahın pozulmasını istəyən şəxs məhkəməyə boşanma ərizəsi verməzdən əvvəl ərizə ilə Mediasiya təşkilatına müraciət etməlidir. 

Mediasiya Şurası tərəfindən təyin edimiş mediator tərəfləri barışdıra bilmədiyi təqdirdə isə tərəf məhkəməyə müraciət etməlidir. 

Boşanma prosesində nikahın pozulması ilə yanaşı məhkəmə növbəti məsələlərə baxır:

  • boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərindən hansının yanında qalması;
  • uşaqlar üçün alimentin hansı valideyndən və hansı miqdarda tutulması;
  • ər-arvadın (onlardan birinin) tələbi ilə onların birgə mülkiyyətində olan əmlak bölgüsünün necə aparılması;
  • ərindən (arvadından) saxlanması üçün vəsait almaq hüququna malik olan arvadın (ərin) tələbi ilə ərdən (arvaddan) tutulmalı olan vəsaitin miqdarı müəyyən edilməlidir.

Boşanma ərizəsi

Boşanma ərizəsi yazılanda ərizədə boşanmanın səbəbi göstərilməlidir. Bundan başqa, boşanma ərizəsində tərəf boşanmadan sonra uşağın kimin yanında qalmasını və aliment məbləğini qeyd etməlidir. Sonuncu iki tələb qeyd edilmədiyi təqdirdə məslə hakimin mülahizəsinə əsasən həll edilir. 2024 minimum aliment məbləği bir uşağa görə 235 manat müəyyən edilmişdir.

Boşanmaq üçün lazım olan sənədlər

  • Nikah haqqında şəhadətnamənin əsli
  • uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsinin surəti
  • tərəflrərin şəxsiyyət vəsiqələrinin surətləri 
  • İşin ilkin mediasiyada baxılmasını təsdiq edən sənəd
  • dövlət rüsumunun ödənilməsi haqqında qəbz

Boşanma neçə ay çəkir?

Qeydiyyat Şöbəsində nikah tərəflər ərizə verdikdən 30 gün sonra pozulur.

Məhkəmə qaydasında boşanma prosessi 2 aydan 5 aya qədər çəkə bilər. Tərəflər boşanmaqa razı olduqları  və digər məsələlərlə bağlı bir fikir ayrılığı olmayanda məhkəmə adətən 1 hazırlıq iclası və 1 baxış iclası təyin edərək yekun qərar çıxardır.

Tərəflərdən biri nikahın pozulmasına razı olmadığı təqdirdə isə məhkəmə ər və arvada 3 ayadək müddətdə barışıq üçün vaxt verə bilər.

Xaricdə bağlanılmış nikahın pozulması

Xaricdə nikah bağlamış Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları Azərbaycanda boşana bilər. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 150.2-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasından kənarda yaşayan Azərbaycan Respublikası vətəndaşı Azərbaycan Respublikasından kənarda yaşayan əri (arvadı) ilə bağladığı nikahı onun vətəndaşlığından asılı olmayaraq Azərbaycan Respublikasının məhkəmələrində poza bilər.

Nikah Müqaviləsi 

Nikaha daxil olmazdan əvvəl tərəflərin Nikah müqaviləsinin bağlaması boşanma və əmlak bölgüsünün daha rahat keçməsinə zəmin yaradır.

Nikah müqaviləsi xüsusən də böyük sərvətlərə sahib olan ailələr üçün vacib əhəmiyyət kəsb edir. Belə hallarda ortaq biznes, bank depozitləri, qiymətli kağızlar, nəqliyyat və nikah zamanı əldə edilmiş digər əmlak ər-arvad arasında ədalətli şəkildə bölünməlidir.

Ər və arvadın birgə mülkiyyəti 

Əgər ərlə arvad nikaha daxil olarkən və ya ondan sonra nikah müqaviləsi bağlamayıblarsa, onda nikahdan sonra onlar tərəfindən əldə edilən əmlak onların ümumi birgə mülkiyyəti sayılır

Boşanma ilə bağlı vəkil məsləhəti

Sonda onu qeyd edim ki, boşanma zamanı  prosesin çətinliyi ər və arvadın hansı qaydada ümumi birgə əmlakı bölmək və uşağın saxlanılmaında iştirak etmək niyyətlərindən asılıdır. Çox təəssüf ki, əksər hallarda ər-arvadın hər biri öz əmlak iddialarını daha çox emosiyalara əsaslanaraq, hüquqi tənzimləmələri bilmədən özünəməxsus şəkildə qiymətləndirir. Buna baxmayaraq, bütün məsələlər tərəflərin maraqlarına xələl gətirmədən ciddi şəkildə qanun çərçivəsində həll oluna bilər və həll edilməlidir.

Peşəkar vəkil boşanma prosesi zamanı tərəfin hüququnun düzgün formada qorunmasına zəmanət verir. Hüquqşunas tərəfindən yazılan  boşanma ərizəsi işin təməldən düzgün aparılmasına zəmin yaradır. Bu səbəbdən boşanma prosesinə başlamazdan əvvəl bununla bağlı vəkil məskəhəti almağınız tövsiyə edilir.

.

#boşanma ərizəsi # boşanma prosesi # uşaq varsa boşanma prosesi # boşanma # bosanma erizesi # bosanma # bosanma zamani qadin huquqlari # məhkəmə yolu ilə boşanma

Şərhlər

  • Elmar Memmedov 2026-11-17 23:43:02

    Salamlar .1996 ılde aile qurmusam birge nikah dovrunde heç bır mülk almamışsa özümde ıkıncı qurup elılem .Ata Ana mulkınde yaşamışıq yoldaşımla boşanırıq Ata mulkundun yoldaşıma pay duşurmı ve ya sıqıcanaq evvelceden teşekkur

  • Aidə əsgərova 2026-11-12 23:51:27

    Salam bacım qizi böşanmaq ucun ərizə verib və deyir 300man umumi məhkəmə bitənə kimi pul ödəmişəm mənə maraqlıdır bu pul nə ucun ödənilib

    Salam. Təkcə “məhkəmə bitənədək 300 manat” ifadəsinə əsasən ödənişin təyinatını demək olmaz. Boşanma iddiası üzrə əsas rəsmi xərclər adətən ilkin mediasiya sessiyası üçün 50 manat (cari xərclər ən çox 10 manat), qiymətləndirilməyən iddia üzrə 100 manat dövlət rüsumu və qərardan sonra boşanmanın qeydiyyatı üçün 20 manatdır. Əmlak bölgüsü, əlavə iddialar, poçt, notariat və vəkil xidməti varsa məbləğ arta bilər; vəkil haqqı müqavilə ilə müəyyən edilir və dövlət ödənişi deyil. 300 manatın konkret nəyə görə tutulduğunu bilmək üçün qəbzlərə, bank çıxarışına və vəkillə müqaviləyə baxın; qəbzsiz ödəniş edilibsə, yazılı izahat və təsdiqedici sənəd tələb edin. Vəkil Qulam İsmayılzadə Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Gülşad Məmmədova 2026-10-30 09:19:47

    Salam. Mən 2003 cü ildə məhkəmə qərarı ilə boşanmışam, alimentdən də ərizə yazıb imtina etmişəm. Lakin nigahın ləğvinə dair şəhadətnaməni 2013 cü ildə götürmüşəm. Məhkəmənin verdiyi qətnaməni zaqs idarədə məndən götürdülər. Şəxsiyyət vəsiqəsində subay yazılır. Mygov da ailə tərkibində kecmiş həyat yoldaşım, həyat yoldaşı deyə göstərilir. Boşanmış olduğum halda niyə portalda evli görunürəm? Bunu necə tənzimləmək olar, hara müraciət etməliyəm?

    Sizdə nikahın pozulması haqqında şəhadətnamə olduğuna görə boşanma hüquqi baxımdan rəsmiləşib; “myGov”dakı uyğunsuzluq, çox güman, akt qeydi ilə Əhalinin Dövlət Reyestri arasındakı məlumatın yenilənməməsidir. Şəxsiyyət vəsiqəsi və boşanma şəhadətnaməsi ilə ASAN xidmətə və ya rayon qeydiyyat şöbəsinə müraciət edib nikahın pozulması akt qeydinin və reyestr məlumatının düzəldilməsini yazılı tələb edin. Qətnamənin surəti lazım olarsa, onu qərarı çıxarmış məhkəmənin arxivindən təkrar ala bilərsiniz. Akt qeydi düzəldildikdən sonra məlumat “myGov”da avtomatik yenilənməlidir; imtina verilərsə, yazılı qərarı Ədliyyə Nazirliyinə və ya məhkəməyə şikayət etmək olar. Vəkil Qulam İsmayılzadə Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Etibar Abbasov 2026-10-26 03:26:31

    Bir sual bunu niyə arasdirmilar ki ər arvadi bəy balasi kimi saxliyir zanimda pisxaloji problem var hər sozdə deyir bosaniram və sonda ərzə verib bosanir buna korpələr üçün niyə göz yumulur buna çaşıb qalmisam

    Boşanma işində məhkəmə tərəflərdən hansının daha yaxşı həyat yoldaşı olduğunu və ya kimin “günahkar” olduğunu müəyyən etmir; ailənin faktiki dağılıb-dağılmadığını qiymətləndirir. Tərəflərdən biri boşanmada israr edirsə, məhkəmə barışıq üçün üç ayadək vaxt verə, nəticə olmadıqda nikahı poza bilər. Uşaqların yaşayış yeri, aliment və ünsiyyət qaydası ayrıca həll olunur. Qarşı tərəfin psixoloji vəziyyətinin uşaqlara zərər verdiyini düşünürsünüzsə, bunu tibbi sənəd, psixoloq rəyi, şahid və digər sübutlarla əsaslandırıb uşaqlarla bağlı ekspertiza və müvafiq tədbirlər istəyə bilərsiniz. Vəkil Qulam İsmayılzadə Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Terlan Maliyeva 2026-10-13 21:50:00

    Salam bizim 12 illik evliliyimizden 2 ovladimiz var 11 ve 9 yaslarinda ayrilmaq isteme sebebim arttiq ozume qarsi olunan hormetsizlik aile bagikizin hemcinin er arvat munasibetimize son qoymagim buna sebeb ise yoldasimin bu iller erzinde bitmeyen sebebini bilmediyimiz borclari qumari evinkecindirmek istememeyi eve maddi terefden baxmamagi ustelik meni onun bunun ustune borca yollamagi aldigi borclari qaytarmamagi ailesine qarsi olan siyuqlugu artiq guven hissin umumen hec bir hissim qalmayib o insana qarsi bizim baglayan eyni evde yasamaq ve usaqlardir men bilmek isdeyiremki men bosanmaya versem o razi olmayacaq bu mehkeme ne qeder ceke biler ve resmi is yerisi yoxdur isi var amma resmi deyil adina mulkde yoxdur evimiz evliliyimizden sonra alinib belediyye senedidir qaynimin adina bize ordan pat dusermi ve ya men onu evden cixara bileremmi ve 2 usaqa maximum ne qeder aliment kesile biler

    Həyat yoldaşınızın razı olmaması boşanmaya mane deyil; məhkəmə barışıq üçün 3 ay müddət verə bilər, ümumi müddət isə işdən asılıdır. Rəsmi işinin olmaması alimentdən azad etmir, sabit məbləğdə aliment tələb oluna bilər. Hamı üçün vahid maksimum məbləğ yoxdur, uşaqların ehtiyacları və tərəflərin imkanları qiymətləndirilir. Evin başqa şəxsin adına olması səbəbindən pay və evdən çıxarılma məsələsinə yalnız sənədlər araşdırıldıqdan sonra cavab vermək olar. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Əfsər 2026-10-05 00:40:12

    Rəsmi maaşım 620 manatdır. Adıma şəxsi kreditlərim də var. İki uşağım var: biri 4 yaşındadır, digəri isə 1 yaşını yeni tamamlayıb. Mən nə qədər aliment ödəməli olacağam?

    İki uşaq üçün aliment ümumi qaydada qazancın üçdə biri həddində tutulur; 620 manat rəsmi maaş üzrə bu, təxminən 206,67 manat edir. Lakin məhkəmə uşaqların ehtiyaclarını, tərəflərin maddi və ailə vəziyyətini nəzərə alaraq payı dəyişə, sabit və ya qarışıq məbləğ müəyyən edə bilər. 2026-cı ildə uşaqlar üçün yaşayış minimumu hər uşaq üzrə 260 manatdır. Şəxsi kreditlər alimenti avtomatik azaltmır. Bundan əlavə, ümumi uşağa qulluq edən ana uşaq üç yaşına çatanadək özü üçün də ayrıca təminat tələb edə bilər. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Ayxan 2026-10-02 23:45:22

    Salam. Mən 10 ildir evliyəm və iki övladım var. Övladlarımdan birinin 6, digərinin isə 1 yaşı tamam olub. Həyat yoldaşımla artıq yola gedə bilmirik və bu vəziyyət uşaqlara da mənfi təsir edir. Mən həyat yoldaşımdan boşanmaq istəyirəm, lakin o, boşanmağa razı deyil. Həyat yoldaşımın razılığı olmadan boşanmaq üçün məhkəməyə müraciət edə bilərəmmi?

    Həyat yoldaşınızın boşanmaya razı olmaması nikahın pozulmasını tamamilə istisna etmir. Əgər iddianı ər qaldırırsa, arvad hamilə olduğu müddətdə və uşaq doğulduqdan sonra bir il ərzində onun razılığı olmadan boşanma tələbi irəli sürə bilməz; kiçik uşağınızın bir yaşı artıq tamam olubsa və hazırda hamiləlik yoxdursa, bu xüsusi məhdudiyyət tətbiq olunmur. Əvvəl ailə mübahisələri üzrə ilkin mediasiya sessiyasında iştirak edib, razılıq alınmasa məhkəməyə müraciət edə bilərsiniz. Uşaqların kiminlə qalması və aliment məsələləri də işin hallarına görə həll olunur. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • İlhamə 2026-09-27 18:10:34

    Salam. Mən rayon qeydiyyatındayam. Qarşı tərəf Bakı qeydiyyatında. Asan xidmətə gəlmir boşanmaq üçün. Uşaq yoxdur. Mən boşanmaq üçün hara müraciət etməliyəm?

    Yetkinlik yaşına çatmayan ümumi uşaq olmasa da, qarşı tərəf ASAN xidmətə gəlmədiyi və birgə ərizə vermədiyi üçün nikahı qeydiyyat orqanında qarşılıqlı razılıqla pozmaq mümkün deyil. Əvvəl ailə mübahisəsi üzrə ilkin mediasiya sessiyasına müraciət edin; qarşı tərəf gəlməsə də, bunun nəticəsinə dair sənəd verilməlidir. Sonra nikahın pozulması iddiasını, ümumi qayda olaraq, qarşı tərəfin Bakıdakı rəsmi qeydiyyat ünvanına aid rayon məhkəməsinə verin. Nikah şəhadətnaməsini, şəxsiyyət sənədinizi və mediasiya sənədini əlavə edin; sizin rayon qeydiyyatınız təkbaşına iddianı öz rayonunuzda verməyə əsas yaratmır. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Murad Qazıyev 2026-09-27 17:38:04

    Salam boşandıqdan sonra ər evli olan vaxtı kredit götürüb indi şikayət edirki kreditin yarsın xanım ödəməlidir bu düzgün bir şeydir? Krediti götürüb özünə maşın alıb sonra satıb qalanında özünə xercleyib indi kreditin yarsın xanım odemelidir yoxsa elə bir wey yoxdu çünki alimentde verilmir və xanım heç bir yerdə işləmir və uwaqada özü baxır bu şərtlər əsasında kreditin yarsın ödəməlidir zehmet olmasa cavablandirarsiz

    Kreditin nikah dövründə götürülməsi onun yarısının avtomatik xanımın üzərinə keçməsi demək deyil. Borcun ailənin ümumi ehtiyacına xərclənib-xərclənmədiyi, avtomobilin və satış pulunun hüquqi taleyi müqavilə, bank çıxarışları və digər sübutlarla araşdırılmalıdır. Vəsait ər tərəfindən yalnız şəxsi məqsədlərə sərf olunubsa, bu, onun şəxsi borcu kimi qiymətləndirilə bilər; ümumi borc olduğu sübut edilərsə, bölgü məhkəmədə həll olunur. Uşağa aliment ödənilməməsi isə ayrıca məsələdir: bunun üçün aliment tələbini və ya mövcud qərarın icrasını ayrıca qaldırın. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Leyla Alizade 2026-09-14 21:06:30

    Salam bosanma ucun erize vermisem ay sonu 1 ci mehkeme olacaq ve bosanma muddetine qeder yoldasimla eyni evde yasayiram eyni isgenceleri edir psixologiyasi yerinde deyil bosanmaqda istemir sualim hansi halda mehkeme prosesini 3 ay uzatmadan daha tez bitirmek, bosanmani tezlesdirmek olar?

    Salam. Üç aylıq barışıq müddətinin verilməsi məhkəmənin hüququdur, məcburi deyil. Məhkəməyə yazılı vəsatət təqdim edib birgə yaşayışın və barışığın mümkünsüz olduğunu, psixoloji və ya fiziki zorakılığın davam etdiyini göstərən sübutları əlavə edərək barışıq müddəti verilmədən nikahın pozulmasını xahiş edə bilərsiniz. Təhlükə varsa, boşanma işini gözləmədən polisə və qısamüddətli mühafizə orderi üçün səlahiyyətli orqana müraciət edin. Vəkil Qulam İsmayılzadə

    Şərh yaz